Wikia


Het Seta-geloof is één van de twee leidende religies in Suderiale. Het geloof wordt aanhangen in de noordelijke landen Bacte, Raspelon en Maris. Er leven ook Seta's in Rabiona en in het werelddeel Pulan.

GeschiedenisEdit

Het geloof is waarschijnlijk ontstaan uit de lokale natuurgodsdiensten van Noord-Suderiale, die werden beïnvloed door het Sudeh-geloof. Het Seta-geloof is ogenschijnlijk erg aan het Sudeh-geloof verwant: er zijn zes goden en het getal zes speelt een belangrijke rol, net als de tegenstelling tussen chaos en kosmos. De geloofsbeleving van Seta's is echter heel anders en op belangrijke punten staan beide religies dan ook tegenover elkaar. Het zelfbewustzijn van de Seta's leidde dan ook tot de onafhankelijkheid van de noordelijke regio's van Suderiale. De noordelijke landen, de "Seta-landen", hebben doorheen de geschiedenis nauwe samenwerkingsverbanden gekend en werken ook tegenwoordig nog samen.

GeloofsopvattingenEdit

Het Seta-geloof is een moderne natuurgodsdienst met een toonaangevende schriftelijke traditie, duidelijke wetten, een centraal bestuur en uitgesproken geloofsopvattingen die als leerstellingen aan de gelovigen worden doorgegeven.

Uwersik en BarowolotEdit

Heel belangrijk is de tegenstelling tussen chaos (Uwersik) en kosmos (Barowolot). Voor de goden kwamen was er enkel Uwersik, woestenij, zonder enige orde en zonder leven. De Goden schiepen de wereld, de planten, de dieren, de elementen, maar hebben om deze wereld in stand te houden de mens nodig. De taak van de Seta is dus om Barowolot te behouden en te beschermen. Daartoe dienen talloze rituelen, maar uiteindelijk ook het mensenleven zelf.

Zes godenEdit

Er zijn zes goden, die samen de kosmos geschapen hebben. Zij zijn:

  • Seta: God van het licht, god van de dag. Tweelingbroer van Satereh.
  • Satereh: God van de donkerte, god van de nacht. Tweelingbroer van Seta.
  • Abileh: God van het water, god van de reinheid.
  • Firika: Godin van de wind, godin van de verandering.
  • Warimau: Godin van de planten.
  • Pelyenne: Godin van de dieren.

De verschillende krachten van de goden kunnen alleen bij intensieve samenwerking tot iets goeds leiden. Als één van de goden sterker zou zijn dan de andere, zou dit de schepping in gevaar kunnen brengen. In het begin der tijden leidt een fout van Pelyenne tot het monster Agaskau, een monster dat de schepping in gevaar brengt. Om het monster te bestrijden ondernemen de goden individuele werken, die mislukken, en tot slot een gezamenlijke schepping: de mens. De mens (onder leiding van Ankranan) verslaat Agaskau en herstelt zo de goddelijke orde.

De huisgodenEdit

De menselijke familiebanden worden gepersonificeerd door de huisgoden. Iedere familie heeft haar eigen huisgod. De verbondenheid met een huisgod wordt meestal van vader op zoon en van moeder op dochter doorgegeven, maar sommige huisgoden zijn machtiger dan andere, dus dit kan per gezinssituatie verschillen. In de oudste geschriften is sprake van 18 huisgoden, maar inmiddels zijn er honderden bekend. Huisgoden begeleiden families tijdens hun leven. Voor iedere huisgod zijn er bedevaartsoorden waar familieleden samenkomen.

Leven en doodEdit

Bacte dorp binnenland

Een parochie is vaak afgesloten van de buitenwereld

Voor de Seta's is het leven van de mens noodzakelijk om de goddelijke orde in stand te houden. Na zijn dood zal de mens zijn goede energie aan de natuur geven en zo Barowolot versterken. Mensen die een slecht leven geleid hebben zullen de natuur echter kwaad doen en juist Uwersiko versterken. Het is voor de Seta;s dus van groot belang dat alle mensen deugdzaam en als een vroom Seta leven. Deze visie op de wereld heeft er herhaaldelijk toe geleid dat Seta's een grote bekeerdrift aan de dag legden, dikwijls met conflicten tot gevolg, maar leidt er tegelijkertijd toe dat Seta's afwijzend tegenover de doodstraf staan en daarvoor in de plaats juist veel waarde aan vergeving hechten.

Dogma'sEdit

Zuiverheid is het belangrijkste ideaal van de Seta's. De mens wordt geacht consequent en eerlijk te zijn, en trouw. Seta's hechten veel waarde aan standvastigheid: verhuizen wordt vaak al als het begin van een onzuiver leven gezien, men kan het beste vasthouden aan zijn plaats in de maatschappij. Deze mentaliteit kan voor velen natuurlijk als erg benauwend worden ervaren en ze heeft ook zeker kwalijke gevolgen (inteelt is bijvoorbeeld een veelvoorkomend probleem). De moderne samenlevingen bieden meestal meer individuele vrijheid en parochies staan meer dan vroeger open voor nieuwe parochianen van buitenaf.

Het Seta-geloof heeft duidelijk omschreven rituelen, maar kent geen strakke moralistische leer. Dit geeft parochies redelijk veel vrijheid hun eigen normen en waarden na te leven. Seta's die zich in de ene parochie slecht op hun gemak voelen, bijvoorbeeld omdat homoseksualiteit er niet wordt geaccepteerd, hebben dus de mogelijkheid naar een vrijere parochie uit te wijken, al zal die stap door de oude parochie vaak als "onzuiver" worden betiteld en kunnen leiden tot een vervloeking (zie onder).

RituelenEdit

Het dagelijks leven in de Seta-landen Maris, Raspelon en Bacte wordt getekend door de vele rituelen die bij jrt Setadom horen. De meeste van deze rituelen zijn weinig inspannend. Belangrijk zijn de gezamenlijke maaltijden en de tempelbezoeken. Ook worden er offers gebracht en zijn er rituele spijzen en dranken.

KerkgangEdit

Er zijn twee plaatsen van samenkomst, de seduj en de luman/luma/lumal (Bactelijns/Marijns/Raspoons). In het Nederlands wordt seduj wel als "kerk" vertaald en luman als "tempel".

De seduj wordt dagelijks bezocht voor de maaltijd, die in gezelschap van de andere parochianen wordt genuttigd. Deze maaltijd wordt door de kerk bereid en bekostigd uit wat de parochie zelf opbrengt. Op het menu staan visgerechten, gevogelte, groente, fruit en ook eieren; vlees van zoogdieren wordt niet gegeten, melkproducten zijn ook onbekend.

De luman wordt op heilige dagen bezocht, maar kan ook op andere momenten worden aangedaan voor 'n kort moment van gebed en stilte. Kleine dorpen hebben meestal een eenvoudige luman, in de steden zijn er voor iedere god aparte tempels en bestaan er ook tempels die speciaal voor een zeker ritueel zijn bedoeld.

Heilige dagenEdit

Doorheen het jaar zijn er veel religieuze feestdagen. Voor iedere god is er een dag, niet alleen voor de zes scheppende goden, maar ook voor de vele huisgoden. Op heilige dagen worden de tempels gefrequenteerd en zijn er processies.

GeboorteEdit

De geboorte van een kind is een feestelijke gebeurtenis: nieuw mensenleven is goed voor Barowolot. Het kind wordt met een kort ritueel in de gemeenschap opgenomen. Hierbij worden zoete broden gegeten en worden er moralistische gedichten aan het kind cadeau gedaan, die het moeten helpen deugdzaam te leven.

InitiatieEdit

Als een kind geslachtsrijp wordt is er een initiatieritueel, waarbij het kind een beproeving moet ondergaan die per geval verschilt, maar bijna altijd humoristisch van aard is. Daarna krijgt het seridan te drinken, een kruidendrank met zo'n 40% alcohol. Geslachtsrijpe kinderen zullen vervolgens vaker met leeftijdsgenoten moeten optrekken, in de hoop dat daar nageslacht van komt.

VervloekingEdit

Een omstreden gebruik in Seta-culturen is het vervloeken van parochianen die een misstap hebben begaan. De vervloeking moet de parochie reinigen van het kwaad dat de bewuste overtreder heeft binnengebracht. Een vervloekingsritueel gaat meestal samen met het verbranden van bezittingen van de vervloekte. Niet alle seta's staan achter deze vervloekingen en er is dan ook veel discussie over.

Tweede InitiatieEdit

Wanneer iemand tot een andere parochie toetreedt, dan wel terugkeert na een vervloeking, moet er opnieuw geïnitieerd worden. De beproeving is dan meestal veel zwaarder dan bij de eerste initiatie. Wel wordt er ook nu seridan genuttigd. Bij de Tweede Initiatie wordt een zondaar vergiffenis toebedeeld.

Vergeving zonder Tweede InitiatieEdit

Wanneer een vervloekte overlijd zonder vergeven te zijn (er is geen Tweede Initiatie geweest), dan is dat voor zijn nabestaanden vaak een groot probleem. De gestorven zondaar versterkt uwersik en is zo een bedreiging voor de geschapen wereld. Familieleden kunnen zichzelf een beproeving opleggen om zo voor de zondaar te boeten. Voor kleine gemeenschappen kan dit een ingrijpende maatregel zijn.

DoodEdit

De dood van een Seta wordt meestal als een vreugdevolle gebeurtenis gevierd: een deugdzaam iemand zal Barowolot versterken. De rituelen rond de dood richten zich dan ook op dankbaarheid. Op de afscheidsplechtigheid zijn er vaak moralistische toespraken. Er worden lekkernijen gegeten. Het lichaam wordt na te zijn verbrand bijgezet in een dodenhuis, waar voor iedere huisgod aparte zalen met urnen zijn.

OrganisatieEdit

Hoogste gezagEdit

LemilaEdit

ParochiesEdit

Kerk en staatEdit

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.